The Typology of Maslahah in the Prohibition of Women Serving as Mar-riage Guardians in Islamic Law: A Maqashid al-Shariah Analysis

Tipologi Maslahat Larangan Wanita Menjadi Wali Nikah dalam Hukum Islam; Analisis Maqashid al-Syariah

  • Rifki Riyansyah Universitas Islam Negeri Sultan Maulana Hasanudin Banten
  • Aspandi - Universitas Islam Negeri Sultan Maulana Hasanudin Banten
Keywords: Maslahat, Female Marriage Guardian, Maqasid al-Sharia

Abstract

This research is motivated by the view that prohibits women from becoming guardians of marriage in Islamic law.  The prohibition demands a typology of its usefulness. This study aims to analyze the typology of maslahat   in the prohibition of women from becoming guardians of marriage in Islamic law. This research method uses a qualitative approach, analyzing the form of maslahat in the prohibition of women from becoming marriage guardians in Islamic law. This research is literature research analyzing the view of the prohibition of women from becoming marriage guardians in Islamic law. The primary source of this research is in the form of books of jurisprudence in four schools of thought, articles and various related documents. This research uses the maqasid theory of Shari'ah Syatibi as an analytical perspective. The results of the study concluded that the typology of maslahat prohibition of women from becoming marriage guardians in Islamic law in the perspective of maqasid Shari'ah Syatibi can be categorized in the typeof tertiary maslahat (tahsiniyyat). The implications of this study reinforce the view that allows women to become guardians of marriage.

 

Penelitian ini dilatar belakangi oleh adanya pandangan yang melarang wanita menjadi wali nikah dalam hukum Islam. Larangan tersebut menuntut jenis tipologi kemaslahatannya. Penelitian ini bertujuan menganalisis tipologi maslahat dalam larangan wanita menjadi wali nikah dalam hukum Islam. Metode penelitian ini menggunakan pendekatan kualitatif, menganalisis bentuk maslahat dalam larangan wanita menjadi wali nikah dalam hukum Islam. Penelitian ini merupakan penelitian pustaka menganalisis pandangan larangan wanita menjadi wali nikah dalam hukum Islam. Sumber primer penelitian ini berupa buku-buku fikih dalam empat mazhab, artikel dan berbagai dokumen terkait. Penelitian ini menggunakan teori maqasid Syari’ah Syatibi sebagai perpsektif analisis. Hasil penelitian menyimpulkan tipologi maslahat larangan wanita menjadi wali nikah dalam hukum Islam dalam perspektif maqasid Syari’ah Syatibi dapat dikategorikan dalam jenis maslahat tersier (tahsiniyyat). Implikasi penilitian ini mempertegas pandangan yang memperbolehkan wanita menjadi wali nikah.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ad-Darqutni, Abu Al-Hasan. Sunan Ad-Darqutni. Edited by Syu’ab Al-Arnaut. 1st ed. Beirut: Muassasah Ar-Risalah, 2004.

al-Anshary, Zakaria. Al-Ghuror Al-Bahiyyah Fi Syarh Al-Bahjah Al-Wardiyah. Al-Mathba’ah Al-Maimanah, n.d.

———. Asna Al-Matholib Fi Syarh Raudl At-Thalib. daar al-kitab al-islami, n.d.

———. Fath Al-Wahhab Bi Syarh Minhaj at-Thulab. Beirut: Daar al-Fikr, 1994.

Al-haitami, ahmad bin hajar. Tuhfat Al-Muhtaj Fi Syarh Al-Minhaj. mesir: al-maktabah at-tijariyah al-kubro, 1983.

Al-Hambali, Ibnu Qudamah. Al-Mughni. 3rd ed. Riyadh: Daar ’Alam AL-Kutub, 1997.

Al-Hambali, Zainuddin Al-Munajja. Al-Mumatti’ Fi Syarh Al-Muqni’. Edited by Abdul Ma-lik. 3rd ed. Mekah: Maktabah Al-Asadi, 2003.

Al-Hanafi, Abu Bakar Al-Jashosh. Syarh Mukhtasor At-Thohawi. 1st ed. Daar Al-Basya’ir Al-Islamiyah, 2010.

Al-Malibari, Zainudin. Fath Al-Mu’in. 1st ed. Daar Ibn Hazm, n.d.

Al-Maliki, Abdul Wahab. Al-Ma’unah ’Ala Madzhab ’Alim Al-Madinah. Edited by Humais Abdul Al-Haq. Mekah: Al-Maktabah At-Tijariyah, n.d.

Al-Mardawi, ’Ala Ad-Din. Al-Inshof Fi Ma’rifah Ar-Rojih Min Al-Khilaf (Al-Mathbu’ Ma’a Al-Muqni’ Wa Syarh Al-Kabir). Edited by Abdullah At-Turki. 1st ed. Kairo: Hajr Li Thaba’ah wa An-Nasyr wa At-Tauzi’ wa Al-’Ilan, 1995.

Al-Marwazi, Abu Abdillah Muhammad. Ikhtilaf Al-Fuqoha. Edited by Muhammad Tha-hir Hakim. 1st ed. Riyad: Adlwa As-Salaf, 2000.

Al-Mulaqin, Ibnu. Khulasoh Al-Badr Al-Munir. 1st ed. Maktabah Ar-Rusyd, 1989.

Al-Qarafi, Syihabuddin. Adz-Dzakhiroh. Edited by Muhammad Bu Khubzah. 1st ed. Beirut: Daar Al-Gharb Al-Islami, 1994.

Al-Qolyubi, Ahmad. Hasyiyata Qolyubi Wa ’Umairoh. Beirut: Daar Al-Fikr, 1995.

Al-Qozwini, Ibnu Majah. Sunan Ibnu Majah. Edited by Syu’aib Al-Arnaut. 1st ed. Daar Ar-Risalah Al-’Alamiyah, 2009.

Al-Sijistani, Abu Daud. Sunan Abi Daud. Edited by Syu’aib Al-Arnaut. 1st ed. Daar Ar-Risalah Al-’Alamiyah, 2009.

An-Nawawi, Yahya bin Syarof. Minhaj At-Thalibin. Beirut: Daar Al-Fikr, 2005.

Anas, Malik bin. Al-Mudawwanah. 1st ed. Beirut: Daar Al-Kutub Al-Ilmiyah, 1994.

As-Syafi’i, Muhammad bin Idris. “Al-Um.” In 5, 13–14. Beirut: Daar Al-Ma’rifah, 1990.

As-Syatibi, Ibrahim. Al-Muwafaqot. Edited by Abu Ubaidah Masyhur. Kairo: Daar Ibnu Afan, 1997.

Asy-syyarbini, muhammad khotib. Mughni Al-Muhtaj Ila Ma’rifati Ma’ani Alfadz Al-Minhaj. 1st ed. Beirut: daar al-kutub al-ilmiyah, 1994.

At-Tirmidzi, Muhammad BIn Isa. Sunan At-Tirmidzi. Edited by Muhammad Fuad Ab-dul Baqi. 2nd ed. Mesir: Musthafa Al-Babi Al-Halabi, 1975.

Az-Zuhaily, Muhammad Musthafa. Al-Wajiz Fi Ushul Al-Fiqh Al-Islami. 2nd ed. Dam-askus: Daar Al-Khair, 2006.

Aziz, Abdul, and Ghufron Maksum. “Peluang Perempuan Menjadi Wali Nikah Di Indo-nesia.” Alashriyyah 6, no. 2 (2020): 22.

Bakar, Abu, Abd. Hannan, and Hazem Mofid. “Pendapat Empat Imam Madzhab Ten-tang Wali Nikah Wanita.” AS-SAKINAH: Jurnal Hukum Keluarga Islam 1, no. 1 (2023): 6.

Hakim, Muhammad Tohir. Ri’ayah Al-Maslahah Wa Al-Hikmah Fi Tasyri’ Nabi Ar-Rahmah. Madinah: Universitas Islam Madinah, 2002.

Hamzah. “Kedudukan Wali Nikah Menurut Shamsi Ali (Studi Komparatif Antara Ma-zhab Hanafi Dan Mazhab Syafi’i).” JURNAL AR-RISALAH Program Studi Hukum Keluarga Islam Pascasarjana IAIN Bone 2, no. 1 (2022): 66–84.

Hidayati, Nurzulia Febri. “Perempuan Sebagai Wali Nikah: Larangan Atau Peringatan.” Palita: Journal of Social-Religion Research 3, no. 1 (2018): 55–66.

Kementrian Wakaf dan Urusan Islam Kuwait. Al-Mausu’ah Al-Fiqhiyah Al-Kuwaitiyah. 2nd ed. Kuwait: Kementrian Wakaf dan Urusan Islam Kuwait, 2006.

Mansyur, Zaenudin. “Implementasi Teori Maqashid Syari`Ah Asy-Syatibi Dalam Mua-malah Kontemporer.” Jurisdictie 11, no. 1 (2020): 67.

Moser, Albine, and Irene Korstjens. “Series: Practical Guidance to Qualitative Re-search. Part 1: Introduction.” European Journal of General Practice 23, no. 1 (2017): 271–273. https://doi.org/10.1080/13814788.2017.1375093.

Ressi Susanti dan Ahmad Rajafi. “Membangun Kesetaraan Gender Tentang Wali Ni-kah Dan Saksi Dalam Hukum Keluarga Islam Di Indonesia.” JURNAL AQLAM; Journal of Islam and Plurality 1, no. 2 (2016).

Rusyd, Ibnu. Bidayat Al-Mujtahid. Kairo: Daar al-Hadis, 2004.

Sains, Jurnal Kolaboratif. “Studi Hukum Wanita Menjadi Wali Nikah.” Jurnal Kolaboratif Sains (JKS) 6, no. 10 (2023): 1468–1477.

Sidqi, Muhammad. Mausu’ah Al-Qawa’id Al-Fiqhiyah. 1st ed. Beirut: Muassasah Ar-Risalah, 2003.

Sirajuddin, Azmi. “Model Penemuan Hukum Dengan Metode Maqashid Syariah Se-bagai Jiwa Fleksibelitas Hukum Islam.” Istinbath 13, no. 1 (2016): 112–128.

Syaibah, Abdul Qodir. Fiqh Al-Islam Syarh Bulugh Al-Marom. 1st ed. Madinah: Mathobi’ Ar-Rasyid, 1982.

Published
2026-07-13
How to Cite
[1]
Riyansyah, R. and -, A. 2026. The Typology of Maslahah in the Prohibition of Women Serving as Mar-riage Guardians in Islamic Law: A Maqashid al-Shariah Analysis. Al-’`Adalah : Jurnal Syariah dan Hukum Islam. 10, 2 (Jul. 2026), 459-475. DOI:https://doi.org/10.31538/adlh.v10i2.9448.